Pielęgnacja stóp przy cukrzycy
Oferta
Pielęgnacja stóp – oferta wsparcia i profilaktyki nie tylko dla cukrzyków
Dbanie o stopy przy cukrzycy, miażdżycy, deformacjach stóp, a nawet u osób zdrowych – to kluczowy element zdrowia, którego nie można bagatelizować. Codzienne monitorowanie stóp, odpowiednia higiena, pielęgnacja i regularne wizyty u podologa, to podstawowe zasady, które pomogą zapobiegać poważnym komplikacjom zdrowotnym. Właściwe podejście do stóp przy cukrzycy, miażdżycy i innych schorzeniach poprawia jakość życia, zmniejsza ból odczuwany podczas chodzenia, a także minimalizuje ryzyko groźnych powikłań urazów i infekcji. W tej ofercie przedstawiamy najważniejsze zasady dotyczące pielęgnacji stóp, które pozwolą cieszyć się zdrowiem i komfortem każdego dnia.
Pewne działania są uniwersalne dla wszystkich, inne powinny być dobrane indywidualnie.
Umów się na wizytę, na której poznasz indywidualne działanie, ale również zrozumiesz, dlaczego te zalecenia mają sens i dlaczego długofalowo brak ich przestrzegania prowadzić może nawet do niepełnosprawności.
Oferta
Dlaczego pielęgnacja stóp osób chorych i w podeszłym wieku jest tak ważna?
Pielęgnacja stóp jest pierwszym elementem dbania o zdrowie, niezbędnym dla szybkiego rozwiązania problemów i zapobieganiu powikłaniom.
Codzienna obserwacja stóp pozwala na wczesne wykrycie ewentualnych zmian, takich jak rany, odciski czy zaczerwienienia. Szczególnie osoby z cukrzycą i miażdżycą powinny regularnie sprawdzać zarówno skórę, jak i paznokcie, zwracając szczególną uwagę na przestrzeń między palcami. Jeśli nie jesteś w stanie zrobić tego sam – poproś o pomoc lub użyj np. lusterka.
Higiena stóp. Zaleca się mycie stóp w letniej wodzie o temperaturze nieprzekraczającej 37°C, przy użyciu delikatnych mydeł, które nie podrażniają skóry. Stopy powinny być myte, dokładnie osuszone (szczególnie przestrzenie między palcami) oraz zabezpieczona odpowiednim kremem. Zalecane preparaty do samodzielnego wdrożenia: natłuszczające, zawierające do 15%, z lanoliną lub oliwą ozonowaną. Jeśli samodzielne wybranie preparatu jest trudne lub żaden nie przynosi satysfakcjonujących efektów, warto zwrócić się o poradę do podologa. WAŻNE – najskuteczniejszy krem do stóp, to nie ten, który był najdroższy i superspecjalistyczny. Najskuteczniejszy jest ten, który jest codziennie używany.
Osoby narażone na problemy ze stopami nie powinny moczyć stóp w misce z wodą. Niezależnie od tego, co do tej wody będzie dodane. Takie działanie daje pozorne uczucie nawilżenia stóp, miękkości a paznokcie zdają się łatwiejsze do obcięcia. W rzeczywistości, moczenie stóp sprzyja przesuszaniu skóry (woda, którą nasiąkła skóra odparowuje, często pociągając za sobą wodę, która była w skórze już wcześniej). Rozmoknięta skóra sprzyja drobnym urazom i infekcjom. Samodzielne obcinanie paznokci, które bez wymoczenia w misce nie jest możliwe – jest jednym z najbardziej ryzykownych działań. Bardzo łatwo wtedy o urazy (rozmoknięta skóra zwiększa tolerancję na ból i jest łatwiejsza do uszkodzenia), ale również do uszkodzeń wałów paznokciowych (łatwiejsze wyrywanie skórek i głębokie wycięcia paznokci). Tego typu paznokcie, często występują z przerostem łożyska – które przy nieumiejętnym obcinaniu paznokci bardzo łatwo uszkodzić. Osoby narażone na trudne gojenie ran i inne powikłania, powinny regularnie korzystać z usług podologa, dzięki temu zminimalizują ryzyko wystąpienia powikłań.
Oferta
Neuropatia a pielęgnacja stóp cukrzyków
Neuropatia cukrzycowa, to poważny problem zdrowotny, który prowadzić do utraty czucia w stopach, ale nie tylko. Osoby chorujące na cukrzycę powinny być szczególnie czujne wobec objawów neuropatii, takie jak ból, pieczenie czy drętwienie a także na to, że nie bardzo wie, skąd pojawiają się uszkodzenia na stopach, szczególnie takie, które musiały być spowodowane większym urazem lub o których wiemy, że normalnie są bardzo bolesne jak np. krwiaki podpaznokciowe.
Niezauważone, niezaopatrzone urazy, mogą prowadzić do poważnych ran, a nierzadko nawet do amputacji. Z tego powodu diabetycy, nawet jeśli jeszcze nie mają neuropatii, powinni wyrabiać w sobie nawyk codziennej kontroli stóp.
W przypadku osób, które już rozwinęły to powikłanie, powinny bardzo poważnie podejść do problemu. W takiej sytuacji zdecydowanie należy udać się do podologa, który szczegółowo wyjaśni co robić, czego nie robić, jakie buty są właściwe, a których należy unikać.
Uniwersalne rady dla osób z rozwijającą się lub rozwiniętą neuropatią to: codzienne oglądanie stóp (dotyk to za mało, zranienia mogą nie krwawić a dotknięcie ich, które zazwyczaj jest nieprzyjemne czy piekące – tu nie wystąpi), pielęgnacja o której już opowiedzieliśmy, obuwie w odpowiednim rozmiarze nie tylko w długości, ale również w szerokości (ściśnięte palce to pierwszy krok do problemów), regularne usuwanie modzeli i odcisków (które w normalnych warunkach często sprawiają ból, co zmusza nas do reakcji, tu nie wystąpi).
Oferta
Codzienna pielęgnacja stóp cukrzyka w kilku prostych punktach
Umyj stopy. Temperaturę wody sprawdź dłonią lub przedramieniem – przy rozwijającej się lub rozwiniętej neuropatii, łatwo o oparzenia. Do mycia użyj mydła lub żelu, najlepiej o pH lekko kwaśnym.
Osusz dokładnie stopy, ze szczególną uwagą przestrzenie między palcami. Dokładnie osuszanie stóp zmniejsza ich przesuszanie. Wilgoć pozostająca między palcami sprzyja grzybicy oraz maceracji naskórka i zwiększa ryzyko uszkodzeń i ran.
Dokładnie obejrzyj stopy – szczególnie podeszwę, mały palec i paluch – miejsca szczególnie narażone na uraz oraz przestrzenie międzypalcowe.
Zastosuj odpowiednio dobrany krem. Nie smaruj przestrzeni między palcami. Ten punkt nie musi być realizowany bezpośrednio po myciu. Możesz to zrobić jako ostatnią rzecz w ciągu dnia. Warto postawić krem przy łóżku – dzięki temu będzie łatwiej o nim pamiętać.
Ponadto: cukrzyk nie powinien chodzić boso lub w samych skarpetkach – nawet w domu. Nie powinien chodzić boso po plaży lub trawie.
ABSOLUTNIE nie powinien ogrzewać stóp na kaloryferze – uczucie zimnych stóp, może być związane z neuropatią i grzejnik tego problemu nie rozwiąże, a może spowodować poważne oparzenia. Jeśli koniecznie chcesz czymś ogrzewać stopy, warto użyć specjalnych ocieplaczy, które można włożyć do skarpet (koniecznie podwójnych, aby ocieplacz nie był bezpośrednio na skórze) a w ostateczności lepszym od grzejnika wyborem będzie termofor – pamiętaj aby co chwilę kontrolować, czy np. nie pękł i często przekładać z grzbietu stopy na podeszwę. Absolutnie nie można kłaść się spać z termoforem w łóżku, szczególnie w okolicy stóp.
Należy regularnie skracać paznokcie – osoba z rozwiniętą neuropatią nie poczuje, że są one zbyt długie, nawet jeśli skaleczą palec obok.
Oferta
Najczęstsze błędy w opiece nad stopami diabetyka
- zbyt gorąca woda do mycia
- przewlekłe stosowanie mydeł zasadowych
- moczenie stóp w misce z wodą i np. mydlinami
- niedokładne osuszanie stóp
- stosowanie pumeksów i tarek
- brak stosowania kremu lub stosowanie w przestrzeni między palcami
- źle dobrane obuwie
- brak indywidualnych lub co najmniej odciążających (PWO15) wkładek do butów
- chodzenie boso
- brak ostrożności i częste urazy
- nieumiejętne obcinanie paznokci
- nadmierne przeciążanie
- bagatelizowanie powstałych ran – nawet niewielkich oraz np. krwiaków podpaznokciowych
PAMIĘTAJ – przez wiele lat drobne zranienia, a nawet małe rany, zagoją się. Niech to nie usypia Twojej czujności. Nigdy nie wiesz, która rana będzie tą, która nieleczona, może doprowadzić nawet do amputacji.
Oferta
Wybór obuwia wspierający pielęgnacja stóp dla cukrzyków
Obuwie dla diabetyków powinno być starannie dobierane, aby zapewnić bezpieczeństwo i komfort. W praktyce stawiamy na wygodę, prawidłowe dopasowanie, odpowiednią szerokość, modele z wysokim podbiciem ułatwiające zakładanie, miękkie wnętrze bez twardych elementów, a także dobrą amortyzację, aby zredukować wstrząsy podczas chodzenia i zmniejszyć ryzyko urazów.
Rozmiar należy dobrać tak, aby zmieściła się do buta indywidualna lub odciążająca wkładka. Najlepiej, jeśli fabryczna wkładka daje się łatwo usunąć i zastąpić nową.
Co to znaczy odpowiednia szerokość i prawidłowy rozmiar? Pytanie o niemal oczywistej odpowiedzi, jednak pamiętajmy, że stopa neuropatyczna zmieści się w nawet za ciasny but i będzie on nawet wygodny.
Dlatego nie należy ufać własnym stopom.
Prostym sposobem na dobór buta odpowiedniej długości i szerokości jest wykonanie obrysu stopy na dość miękkiej tekturce. Zamiast wkładać do buta stopę, najpierw włóż tam model i sprawdź, czy on mieści się do danego buta. Jeśli się nie mieści – but, choćby najwygodniejszy, jest za mały i stwarza ryzyko.
Dodatkowo, buty należy wybierać po południu, kiedy stopy są obrzęknięte. Jest to ważne, bo but dobrany rano, po południu może być za mały i powodować ucisk i zranienia.
WAŻNE: jeśli podudzia i stopy pod koniec dnia są ciężkie i opuchnięte – zgłoś się do placówki, zajmującej się leczeniem obrzęku kończyn dolnych. Opuchnięte podudzia i stopy to prosta droga do ran i owrzodzeń.
Oferta
Regularne badania
- Diagnostyka neuropatii: pierwsze badanie czucia, obejmujące czucia, czucia temperatury, bólu i wibracji, należy wykonać
-
- w przypadku cukrzycy typu 1 – 5 lat po rozpoznaniu
- w przypadku cukrzycy typu 2 – w momencie rozpoznania
- Diagnostyka niedokrwienia (badanie tętna na stopie, jeśli jest niewyczuwalne – badanie wskaźnika kostka – ramię (ABI), jeśli jest nieprawidłowe (wynik niższy niż 0,9) lub brak możliwości zmierzenia – pogłębienie diagnostyki o USG dopler lub jeszcze bardziej specjalistyczne badania, we współpracy z chirurgiem naczyniowym lub angiologiem.
- bardzo niskie ryzyko – zachowane czucie, brak niedokrwienia – raz w roku
- niskie ryzyko – stwierdzone zaburzenia czucia lub niedokrwienia – raz na 6-12 miesięcy w zależności od nasilenia objawów
- umiarkowane ryzyko – stwierdzone zaburzenia czucia i niedokrwienie lub występujące zaburzenia czucia + deformacja stopy lub wystąpienie niedokrwienia + deformacja stopy – raz na 3-6 miesięcy
- wysokie ryzyko – stwierdzone zaburzenia czucia lub niedokrwienie + jedno z poniższych:
-
- przebyte wcześniej owrzodzenie
- przebyta amputacja
- schyłkowa niewydolność nerek raz na 1-3 miesięcy
FAQ:
Jak dbać o stopy u osób z cukrzycą?
Codziennie należy oglądać stopy, myć je w letniej wodzie oraz osuszać dokładnie, zwłaszcza przestrzenie między palcami.
Jakich błędów należy unikać przy pielęgnacji stóp u diabetyków i osób z rozwiniętą miażdżycą?
Unikaj mycia w gorącej wodzie, nie stosuj pumeksów i tarek, nie ignoruj nawet niepozornych ran i otarć, nie usuwaj modzeli i odcisków oraz innych zrogowaceń samodzielnie.
Jakie kosmetyki są najlepsze do pielęgnacji stóp dla diabetyków?
Wybieraj kremy z mocznikiem o stężeniu do 15%, lanoliną lub oliwą ozonowaną. Pamiętaj, że najskuteczniejszy krem to ten, który jest używany a nie tylko stoi na półce. Jeśli te okażą się niewystarczające mimo codziennego stosowania – zgłoś się do podologa, który dobierze bardziej specjalistyczne preparaty.
Jakie rodzaje obuwia są rekomendowane dla osób z cukrzycą?
Zaleca się wygodne, szerokie buty z wysokim podbiciem. Ważne, aby były dobrane po południu oraz w sposób nie opierający się na ocenie wygody przez samego diabetyka. Więcej o obuwiu i sposobie dobierania – „Wybór obuwia wspierający pielęgnacja stóp dla cukrzyków”.
Jakie ćwiczenia warto wykonywać dla zdrowia stóp?
Przed podjęciem ćwiczeń mogących nadmiernie obciążyć stopy, zgłoś się do pielęgniarki specjalizującej się w ranach i ich prewencji, podologa lub lekarza celem ustalenia bezpiecznych aktywności. Bez konsultacji możesz uprawiać lekki sport typu spacery, niezbyt długie bieganie, oraz ćwiczenia siłowe górnej części ciała w pozycji siedzącej i ćwiczeń nóg, które nie obciążają stóp (dźwiganie sztangi, używanie hantli na stojąco itp. zwiększają nacisk na stopy poprzez sztuczne zwiększenie masy ciała, którą muszą utrzymać)
Co robić, gdy na stopie pojawi się rana?
Rana powinna być natychmiast zdezynfekowana, zabezpieczona jałowym opatrunkiem. Do dalszego zaopatrzenia warto włączyć maść z miodu medycznego lub z wyciągiem z żywicy. Jeśli po kilku dniach nie widzisz poprawy, albo obserwujesz pogorszenie – natychmiast zgłoś się do placówki specjalizującej się w leczeniu i profilaktyce owrzodzeń.